Przejdź do głównej zawartości

Dioboł Żelozka

Dioboł Żelozka

 

Boruta, hetman wielki czartowski

wyciep roz z piekła diobła Żelozki,

bo downo żodnej duszy niy skusioł,

nadrobić straty Żelozka musi.

Tam, kole lasa, za wsiom miyszkały

dwie siostry, co sie niy wadzowały,

niy zowiściły niczego se,

toż w chałpie radość i przoci je.

Starszo Maryjka w polu robioła,

Hilda zajś zatym łobiod warziła.

Maryjka schranio, a Hilda piere,

Maryjka piecze, Hilda mak miele.

I tak we zgodzie dwie siostry twały,

toż piekło bez to fest nerwowały.

Pado Boruta: - Powodź te dwie,

a zajś do piekła przijmnymy cie.

Siod se Żelozka pod starym stromym,

szacuje łobie baby przed domym.

- Wiym! Złomia grabie łod jednej ś nich,

bydzie na drugo, powadza ich.

Zaroz tak zrobioł. A łone siadły,

sprawiły grabie, wieczerzo zjadły

i zajś we zgodzie. Teroz Żelozka

potrzaskoł szyby we trzech łobrozkach,

doł krowie zielo, by boła choro

i ściepoł prani ze wszystkich sznorow.

A wszystko na nic. Siostry sprawiły

sznory do kupy i w zgodzie żyły.

Tak, aż minyło piytnoście rokow,

na powadzyni niy ma widokow.

Siod roz Żelozka, beczy przi drodze,

że los go, diobła, pokoroł srodze,

wycisko płaczki i futro rwie.

- Chyba łobwiesza na starośc sie.

Wroz idzie baba, staro Pieczkowo,

zaglondo, siedzi przi ceście dioboł.

Piyrsze sie zlynkła, uciekać chciała,

ale za chwila sie przełomała

- Czamu tak ślimcesz czorcie kudłaty?

- Bo se niy ymia dać tukyj rady.

I porozprowioł dioboł dokładnie,

jak ściepoł prani i złomoł grabie,

jak to do piekła nazod niy przidzie,

wyndrownym diobłym na starość bydzie.

- Nic sie niy starej – godo Pieczkowo-

bo jo mom rada na to gotowo,

yno patrz skludzić mi fora złota,

a jo za ciebie zrobia robota.

Zgodzioł sie dioboł, toż baba poszła

ku małej chałpce, a koszyk niosła,

ale blank prozny. Do siostrow klupie,

a praje Hilda je we chałupie.

Maryjka z drugi izby zajś słyszy,

że kieryś prziszoł i w siyni dyszy,

potym tak godo: - Tu mosz... z koszyka,

drugo połowka zajś mo Maryjka

i patrz jom łoddać, a jo już ida.

Poszła. I śladu po ni już ni ma.

Wylazła z izby Maryjka potym.

- Z czym boł tyn koszyk?

Z jodłym? Ze złotym?

Dej mi połowa! – Hildzie godała,

ale ta przeca tyż nic niy miała.

- Dej mi połowa! – Ale nic ni mom!-

Piere sie w piersi Hilda, zaklino,

a wszystko na nic, siostra niy wierzi,

wadzom sie, pierom, aż furgo piyrzi,

lotajom garce, łyżki, widelce.

Dioboł Żelozka zaciyro rynce,

A ta Pieczkowo na stare lata

mo nowo chałpa i je bogato.

Dioboł Żelozka zajś w piekle gości,

przi łogniu grzeje zgrymniałe kości.

Komentarze

Gwara śląska najgryfniejsze wlazowania

Kuloki i hajcongi

Jak już przidzie styczyń to praje dycko je bioło za łoknym, aże bioło, autami ludzie niy poradzom wyjechać ze swojich placow skuli śniegu, a kaj człowiek sie yno niy podziwo, lotajom ludziska po szesyjach z roztomańtymi hercowami i inkszymi łopatami i łodciepujom te wielki hołdy. Wszyndzi je gładko i trza dować pozor jak sie idzie we ważnej sprawie na klachy do somsiadki, abo do roboty. A jak je zima w chałpach! Trza hajcować we wszystkich piecach, bo inakszy pazury łod mrozu ulatujom. Jo dycko myślach że nojlepszy sie majom ci, kierzi miyszkajom na blokach, bo dycko majom ciepło, niy muszom sie marasić wonglym, ani wachować piecow, coby w nich niy zagasło, ale ostatnio słysza, że i na blokach ni ma tak blank dobrze, bo bezmała som tam jakiś haje o liczniki przi tych fojercongach. A zajś jak kiery miyszko we swoji chałpie, to musi już na jesiyń sie o wongel starać, a w zimie niy umi se bez żodnej komedyje ponść z chałpy, bo zarozki we piecu zagaśnie i kaloryfer zamiast parzić po puk...

Starzikowe pszczoły

 Teklin starzik pszczoły mioł, kierym fest, ale fest przoł. W rownej raji hule stoły wele chałpy, a w nich pszczoły. Pszczoły tak starzika znały, że go yno niy szczypały. A w kumorze miodu beczka, pojodała go Tekleczka, przichodzili ludzie ze wsi, bo starzikow miod nojlepszy. Krauza dycko kupowali, kosztowali, wychwolali. Na wilijo roz się miało, w zimie pszczoły w hulu spały. A w wilijo, to padajom, że zwierzynta se godajom, gospodorzi obgadujom, czy tyż dobrze ich futrujom. Ale żodyn niych niy słocho, lepszy gażom zaciść ucho, kto podsłyszy, niy dożyje do tyj na bezrok wilije. Ale starzik chcieli wiedzieć, Jak się w hulu pszczołom wiedzie. Czy go chwolom? Czy mu przajom? Co tyż ło nim se godajom? Po wiliji familijo na pastyrka już się zbiyro. Ale starzik jakoś zwlyko, przeca kościół je daleko, a  we krziżu fonsok łupie, lepszy zostać se w chałupie. Po pastyrce Tekla idzie, a na fol łotwarte dźwiyrze. Szuko łociec, matka, oma, bo starzika ni ma w doma. Aż tatulek szoł ku pszc...

Przepisy po śląsku - Pikelsznita

Pikelsznita z ajerkoniakiym Pieczymy dwa biszkopty w bratrule – jedyn bioły i jedyn kakaowy. Oba mażymy ajerkoniakiym. Bierymy liter mlyka i warzymy dwa budynie śmietonkowe, mogymy tam dosuć trocha wanilie. Do krymu dodować po troszce ubitego fajnie masła, kierego bierymy kole szterdzieści deko. Sztyjc miyszać, coby sie cfołki niy porobiły. Krym mazać hrubo miyndzy biszkopty polote ajerkoniakiym i trocha po wiyrchu. Jak kiery rod, to może se to pomazać z wiyrchu polywom szekuladowom.